Helden

In de 19de eeuw, tijdens de opbouw van de nationale staten in Europa, werden kosten noch moeite gespaard. Helden werden zo niet ontdekt dan wel uitgevonden, liefst gesitueerd in een ver verleden. Er bestond een duidelijke voorkeur voor de leiders van opstanden of verzet tegen de Romeinen. Of die leiders wel daadwerkelijk de voorlopers waren van nationale staten die in de loop van de eeuwen waren ontstaan dan wel gecreëerd, is geenszins met zekerheid te zeggen.

In 1865 liet keizer Napoleon III een groot standbeeld oprichten voor Vercingetorix, leider van de Galliërs die in september van het 52 voor Christus werden verslagen door Julius Caesar.

Op de Grote Markt van Tongeren werd in 1866 een standbeeld onthuld van de baas der Eburonen, Ambiorix, die in 57 voor Christus een opstand tegen de Romeinse bezetter begon.

In 1875 werd in het Teutoburgerwoud het zogenaamde Hermannsdenkmal onthuld, een monument voor Arminius, koning der Cherusken die in 9 na Christus de Romeinen een vernietigende dreun had toegediend door enkele legioenen in de val te lokken en af te slachten. Arminius/Hermann werd na de oprichting van het Tweede Duitse Rijk door nationalisten beschouwd als de grondlegger van de Duitse natie.

In het Spaanse Zamora verrees in 1884 een standbeeld van Viriato (Viriathus) aanvoerder van de guerilla tegen de Romeinen, die in 139 voor Christus sneuvelde in de strijd.

De uitvinding van deze helden paste goed in het romantische geschiedbeeld dat in de 19de eeuw door Frankrijk, België, Duitsland, Spanje en andere Europese staten werd gebruikt voor politieke doeleinden.

In Nederland werd in die tijd ook teruggegrepen op de klassieke oudheid: Julius Civilis, aanvoerder van de opstand der Bataven tegen de Romeinen in 69 en 70 na Christus, zou voor Nederland zijn geweest wat Ambiorix was voor België. Maar in het zuinige Nederland verscheen geen standbeeld van Julius Civilis.

This entry was posted in Overpeinzingen and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

4 Responses to Helden

  1. Pierre Hyacintus Maria van de Kletersteeg says:

    maar waar staat dat beeld wel?
    Ach ja, toen al gereformeerde zuunigheid..
    maar ook in het heden zijn “helden” die waarschijnelijk nooit bestonden: jongetje met zijn vinger in de dijk b.v….
    Daarnaast hebben alle helden een slordige ongezonde eigenschap: ze zijn dood..

    Dan is er nog voor koningin en vaderland.
    mijn vader is dood, en had geen land, duitses erken ik niet als mijn meerdere.
    En laat je je dan opblazen of afaschieten in een volkomen overbodige en onzinnige oorlog, krijgen de nabestaanden een lintje ter waarde van 2,50 euro.

  2. Wllm Kalb says:

    Julius Civilus staat wel op dat grote schilderij van Rembrandt, bestemd voor het Amsterdamse stadhuis.
    Maar het klopt, in Nederland leefde het nationalisme wel op in de 19e eeuw, maar we waren niet zo dol op standbeelden. Bovendien ontbreekt het in een stad als Amsterdam aan imposante pleinen om er standbeelden neer te zetten. We moesten het doen met ‘Naatje van de Dam’, het vorige nationale monument dan geruisloos verdween. Het was een symbolische figuur, officieel ‘De Eendracht van de natie’ maar ze miste de grandeur van de door jou genoemde helden.

  3. Pierre Hyacintus Maria van de Kletersteeg says:

    Ik meen me te herinneren, dat het beeld van Arminius op een heel hoog geval staat….
    In Koronowo in Polen staat een beeld ; daar werden voor het eerst de Teutonen verslagen..

  4. Pierre Hyacintus Maria van de Kletersteeg says:

    Ik ben eens afgebeeld in een krant als een standbeeld…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>