Einde van de literatuur

Het gaat niet zo goed in uitgeversland. Dat komt waarschijnlijk doordat er steeds minder wordt gelezen. Er wordt in ieder geval anders gelezen. Het lezerspubliek verandert. Dat kan eigenlijk niet anders, want tenslotte is alles aan verandering onderhevig.

Het lijkt erop dat ook de literatuur in een crisis is beland. Deze crisis is een weerslag van de algehele crisis die het ‘Westen’ teistert. Een economische, politieke, sociale, psychologische en culturele crisis, die gepaard gaat aan een versnelde afbraak van burgerlijke vrijheden, en de onafwendbare vestiging van een totalitair systeem.

Ooit werden schrijvers geacht, kritisch te zijn. Sociaal en politiek engagement, trouw aan hogere idealen werden hoger aangeslagen dan blinde trouw aan het heersende poltieke systeem. Daarom werden in het ‘Westen’ dissidente auteurs uit de Sovjet-Unie altijd hoog gerespecteerd. Bijvoorbeeld Solzjenytsin en Pasternak. Het politieke engagement van Harry Mulisch, die ooit dweepte met het Cuba van Fidel, werd ook breed gewaardeerd en getolereerd.

Op dit moment zijn er in Nederland bij mijn weten geen schrijvers die een standpunt hebben dat sterk afwijkt van de politieke lijn van de regering. Geen enkele schrijver uit zich bijvoorbeeld kritisch over de Nederlandse deelneming aan de illegale bezetting van Afghanistan en Irak. Integendeel, Arnon Grunberg reist doodgemoedereerd naar Afghanistan om te logeren bij de Nederlandse bezettingstroepen.

In Duitsland waagt af en toe een schrijver om een kritische noot te laten klinken. Peter Handke bijvoorbeeld, die zich opwond over de agressie van de NATO tegen Servië en de schandalige behandeling van Milosevic. Nu heeft Günter Grass het gewaagd om kritiek op Israël te leveren en wordt ogenblikkelijk voor rotte vis uitgescholden.

De literatuur lijkt wel dood. Dat is veel ersntiger dan de crisis in uitgeversland.

This entry was posted in Overpeinzingen and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Einde van de literatuur

  1. Joke Mizée says:

    Ha, weet je nog dat Balkenende een brief stuurde aan Mulisch om te vragen waar het engagement van intellectuelen was gebleven? Dat zegt eigenlijk alles.

    • admin says:

      Ja dat weet ik nog. Hij kreeg geloof ik van niemand antwoord. Dat komt omdat er in Nederland geen intellectuelen zijn. Een intellectueel is namelijk per definitie eerlijk en kritisch, en niet selectief kritisch en eerlijk als het hem uitkomt. Daar is ook moed voor nodig en dat is een schaars goed, want iedereen is bang voor zijn steeds verder uitgeholde baantje en zijn hypotheekje dat elke dag een zwaardere last wordt. Nederland heeft alleen ‘organische intellectuelen’ zoals Gramsci ooit zei.

  2. Pierre Hyacintus Maria van de Kletersteeg says:

    Het engagement van de interlectuelen; jajajajaja..ook in de oorlog.
    Toen zaten die klootvinken veilig in Canada en noord england.
    En de gewone boerelullen mochten hier de kolen uit het vuur halen.
    Die hadden geen geld om te vluchten.
    laat die interlectuelen nou lekker op vakantie gaan in een gulag of zo.
    Niemand heeft ze nodig.
    En zeker hun ‘engagement’ niet

    Zijn alleen maar over het paard getilde middenklassers, die zich veel voelen, maar weinig zijn.

    • admin says:

      Echte intellectuelen zijn ook juist hard nodig. Probleem is dat wat doorgaat voor intellectueel dat vrijwel nooit is. Nederland heeft geen intellectuelen. Ja Theo van Gogh, die werd vermoord. Gerrit Komrij, die woont in Portugal. Vroeger WF Hermans, maar die is weggepest uit Groningen en gevlucht naar Frankrijk.

  3. Pierre Hyacintus Maria van de Kletersteeg says:

    Uitgeversland drijft op auteursrechten.
    Die zijn achtelijk.
    Internet breekt die gelukkig af.
    Teveel uitgevers nu; helft zou moeten sluiten

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>