Het einde van de middenklasse

Ergens op een muur in Amsterdam-West staat met een spuitbus geschreven: ‘Dit is geen crisis, dit is kapitalisme’. Op dit moment maken wij de ineenstorting mee van het kapitalisme. Wie daar nog aan twijfelt, zou zich eens moeten afvragen waarom toch overal ter wereld regeringen zich zo druk maken om de ‘nationale veiligheid’. Het is inmiddels al zo erg geworden dat de maniakale fixatie op dat vage begrip ‘veiligheid’ nauwelijks meer opvalt. Het zijn vooral lui met een slecht geweten die zich overdreven zorgen plegen te maken over veiligheid. Dat klopt in dit geval, want de regeringen, die steeds enger verweven zijn geraakt met de allerrijksten en die sinds de Val van de Muur wat er nog restte van een democratische facade bij het grofvuil hebben gezet, zijn doodsbang voor de middenklasse.

Het is namelijk de middenklasse die op dit moment in versneld tempo bewust wordt afgebroken door de overheid met behulp van een heel arsenaal aan middelen. Nu is die middenklasse natuurlijk geen echte klasse, als we Marx in dezen volgen, maar een tijdelijke schijnklasse. Opgekomen in de tweede helft van de 18de eeuw, is deze klasse nu sneller aan het verdwijnen dan de ijskap op de Noordpool. Een enkeling slaagt erin door te dringen tot de elite, de bourgeoisie, maar de meesten zakken terug in het proletariaat, waar ze oorspronkelijk vandaan kwamen. Maar de regeringen laten geen middel onbenut om dat proces te versnellen. Het offensief werd omstreeks 1990 ingezet met fiscale middelen (afschaffing van aftrekposten), en wordt nu afgerond met een langdurige crisis die net op ons is losgelaten.

Niet dat de middenklasse het allemaal gelaten over zich zal laten komen. Verzet is groeiende, maar komt veel te laat. Eer het einddoel van een tweeklassenmaatschappij is bereikt, staat er nog heel wat te gebeuren. Het is ter voorbereiding op die gewelddadige eindfase, dat sinds 2001 al die idiote maatregelen zijn gedecreteerd, niet om onze veiligheid te verbeteren, maar ter bescherming van de machtigen en rijken. Kijk maar eens rond: overal ter wereld worden de paleizen van presidenten en vorsten met hoge hekken beschermd, juist in die landen waar dat tien jaar geleden ondenkbaar zou zijn, zoals Argentinië. Daarnaast worden andere gebouwen beveiligd met hekken, camera’s, verkeersbarrières, zandzakken, detectiepoortjes, röntgenapparatuur, nors kijkende potten, zwaarlijvige, zuchtende jongens. Zij vormen het cordon sanitaire van de elite. Zij moeten de rijken en machtigen beschermen tegen de te verwachten uitbarsting van woede van de middenklasse. In Griekenland kun je hier al af en toe een voorproefje van krijgen. In Spanje ook. Even later ongetwijfeld ook ook in Italië, Frankrijk en Engeland. Straks komt ongetwijfeld ook Nederland aan de beurt.

Het kapitalisme werkt niet, maar dat ligt niet zozeer aan de niet grondig uitgewerkte economische theorie, als wel aan het gedrag van juist de middenklasse. Het zijn veelal de normen en waarden van de middenklasse die lange tijd het reilen en zeilen van de belangrijke kapitalistische staten hebben bepaald. Denk bijvoorbeeld aan Koningin Victoria, die werd beschouwd als de belichaming van de kernwaarden van de middenklasse: huiselijkheid, geloof in autoriteit, burgermansfatsoen, preutsheid, zuinigheid, bekrompenheid, huichelarij. Andere min of meer contemporaine, spraakmakende vorsten deelden deze eigenschappen (Napoleon III, Nicolaas II, Wilhelm II). Het waren de normen en waarden die onontbeerlijk waren voor de groei, verbreding en verdieping van het kapitalisme aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog bleken deze normen en waarden onontbeerlijk als grondslag voor de wederopbouw. Op zeker moment is er de klad in gekomen. Dat is begonnen in de jaren 1960, met de geëxalteerde eisen van een rebellerende jeugd: l’imagination au pouvoir, een leuze die maar al te snel werd overgenomen door handige reclamemakers en het bedrijfsleven. Kijk maar eens om u heen wat er allemaal van terechtgekomen is.

De studentenaantallen groeiden, de aantallen afgestudeerden eveneens en de ambtenarij, bedrijven en organisaties raakten gaandeweg bevolkt met nieuwe generaties. Hadden zij dezelfde normen en waarden als hun ouders of Koningin Victoria?

Natuurlijk niet! Grenzen werden overal doorbroken, op alle denkbare terreinen. Alles leek mogelijk, niets te gek. Bovendien: alles leek ook voor IEDEREEN bereikbaar, althans IEDEREEN meende recht te hebben op alles. Zoiets kan natuurlijk niet eeuwig blijven duren, want vroeg of laat moet je toch tot het besef en het inzicht komen dat je jezelf alleen maar om de tuin leidt. Maar eer dat besef tot de meerderheid was doorgedrongen (ergens omstreeks 2000), waren de zuilen waarop de maatschappij en het economisch leven stoelden, onherstelbaar aangetast door een funest principe: alles werd in tijd/geldeenheden uitgedrukt. Of het nu ging om de ‘productiviteit’ van ambtenaren, universitaire docenten, rechters, advocaten, accountants, bankmedewerkers, soldaten, ALLES werd in tijd/geldeenheden uitgedrukt. Dat kon vooral gebeuren doordat de PvdA (evenals andere Europese ‘sociaalfascisten’) zich tot de neoliberale religie hadden bekeerd.

En passant verdween van de universiteiten de wetenschappelijke integriteit, uit de ziekenhuizen de zorg voor de patiënt, bij de banken en verzekeringsmaatschappijen de dienstbaarheid, bij de scholen de aandacht voor de leerling. Het was ‘ieder voor zich en God voor ons allen’. En zo ontstond de graaicultuur, gedomineerd en aangevoerd door gnadenlose Selbstdarsteller.

Het is de cultuur van Endemol, van Pieter Kalbfleisch, Hans Westenberg, Dirk-Jan Paarlberg, Willem Holleeder, Neelie Kroes, Bram Peper, Cees van der Hoeven, Diederik Stapel, Derk Sauer, Emile Ratelband, Jan des Bouvrie, Rijkman Groenink. Het is de cultuur van Rochdale, Vestia, Moret Ernst&Young en KPMG. De lijst is eindeloos. Het ging vooral om lijken, niet zijn. Om zakkenvullen. Het kapitalisme tot zijn uiterste consequenties doorgevoerd, met advocaten die werkten als taxichauffeurs: elke 6 minuten een tik van de meter en een paar tientjes. Toegegeven, de taxichauffeur verdiende een stuk minder, maar het principe is hetzelfde. Iedereen moest tevens zijn eigen boekhouder worden, en dankzij de BTW ook nog gratis werken als belastingambtenaar voor de staat.

Zo’n systeem kan op den duur alleen maar demoraliserend werken. Zo’n systeem moet op den duur wel leiden tot de ondergang. De ondergang van het kapitalisme en de ondergang van de middenklasse. Het is die ondergang die wij momenteel meemaken.

This entry was posted in Domheden, Overpeinzingen, Vernielingen and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Het einde van de middenklasse

  1. reinejragolo says:

    Wat komt er na het kapitalisme?

    • admin says:

      Volgens mij zijn we hard op weg naar een soort neofeodale samenleving

      • Sven Breugelmans says:

        In dat geval zal ik Mel Brooks citeren uit ‘History of the World’ Part 1: “It’s good to be the King” :-D. Ach toch blij dat ik een tijd he b meegemaakt waarin ik niet moest schooien, en me slechts lichtjes ‘slaaf’ voelde, nu het aan het keren is ben ik maar wat blij dat ik geen ‘kidz’ (sic) op de wereld heb gezet. GEEN SLAVERNIJ, HONGER, MACHTSMISBRUIK met mijn zwemmertjes! Good night and good luck!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>